بررسی فقهی و موضوعی داوری در حقوق ایران

بررسی فقهی و موضوعی داوری در حقوق ایران

داوری در حقوق ایران
مبانی فقهی داوری
بررسی داوری در فقه امامیه
بررسی داوری در فقه اهل سنت
شرایط و صفات داوری در حقوق داخلی ایران
تطبیق داوری در فقه و حقوق
پایان نامه داوری در حقوق داخلی ایران
پایان نامه مبانی فقهی داوری

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق -گرایش حقوق خصوصی

بررسی فقهی و موضوعی داوری در حقوق ایران

 

 

 

 

 

چکیده:

پیدایش داوری برای جامعه های انسانی امری ضروری و اجتناب ناپذیر است و عقل بشر ضرورت آن را به خوبی درک می کند چرا که زندگی انسان –به هر دلیلی –زندگی اجتماعی است و نیازهای گوناگون انسان در سایه اجتماع و تعاون و همکاری برآورده می شود و لازمه زندگی اجتماعی ، وجود برخوردها و اصطکاک میان منافع و خواسته های افراد جامعه و تعدی و تجاوز به حقوق یکدیگر است .  که یکی از مسالمترین راه حل این مناقشات می تواند نهاد داوری باشد.

 

 حل اختلاف از طریق داوری سابقه شرعی نیز دارد و در قرآن کریم و سنت ائمه معصومین نیز به رفع اختلافات از این طریق تصریح و تاکید شده است. جواز و نفوذ داوری که در حقوق اسلامی تحت عنوان قضاوت تحکیمی مطرح می شود در درحه اول مستند به آیه شریفه «وان خِفتم شقاقَ بینِهِما فابعَثوا حَکماً من اهله و حکما من اهلها»(نساء، 35) مفاد آیه موید جواز و نفوذ داوری در اختلافات خانوادگی است که با الغای خصوصیت می توان آن را به اختلافات مشابه تسری داد. از سوی دیگر روایات متعددی در تجویز و تنفیذ داوری وجود دارد.در این پایان نامه سعی شده به بررسی موضوعی داوری در حقوق جمهوری اسلامی ایران پرداخته شود و از منظر حقوق فقه امامیه و عامه به طور اخص مورد بررسی و تطبیق قرار گیرد. البته مواد بعدی در شرح تشریفات و شرایط داوری و چگونگی ارجاع به داوری و موارد ابطال رای داور و مسائل دیگر به صورت مبسوط توضیح داده است. 

 

 

 

کلید واژه ها:

داوری

قضاوت تحکیمی

مصادیق داوری

ضمانت اجرای داوری

 

 

 

 

 

مقدمه

داوری از شیوه‌های پرسابقه در حل اختلافات انسان‌هاست. تحولات گسترده همانند بسیاری از موضوعات فرهنگی و اجتماعی داوری را احاطه کرده است. داوری در پژوهش‌های فقهی، عموماً بر محور شناخت و قطع نظر از تحولات در مسائل داوری انجام یافته است. این نوشتار بر آن است که نگاهی کلی و گذرا به آن تحولات داشته باشد، و بایستگی نوپژوهی را با رویکرد به ماهیت روزآمد داوری اعلام دارد.اختلاف و کشمکش، از اولین پدیده‌ها و پی‌آمدهای زندگی گروهی و جمعی انسان‌هاست. تفاوت استعدادها و توانمندی‌های انسان‌ها از یک سو و غرایز برتری‌جویی برخی افراد و سلطه‌طلبی آن‌ها از سوی دیگر، بستر مشاجرات را در زندگی اجتماعی فراهم می‌سازد. پیدایش نزاع و اختلاف، اگرچه در ابتدا ناخواسته و در مواردی طبیعی است، اما حل اختلاف امری مطلوب و مورد خواست باطنی عموم انسان‌هاست.

 

در عرصه اختلاف، آنچه مورد جدال واقع می شود، سرنوشت حق و برخورداری است، و هریک از افراد طرف نزاع، آن حق و امتیاز را از آنِ خویش دانسته و دیگری را غاصب حق می‌داند، اما در این‌که مسئله باید حل شود، اختلافی نیست. افراد، گروه‌ها، کشورها، و کسانی که در اطراف اختلاف و درگیری‌ها قرار گرفته‌اند، در خاتمه نزاع و برون‌رفت از اختلاف به‌وجودآمده اتفاق نظر دارند. حل اختلافات همانند تمامی مسائل بشری می تواند قانون‌مند و براساس نظام انجام پذیرد.

کاوش و ارزیابی شیوه‌های منطقی حل اختلاف، نخستین گام در جهت حل اختلاف به‌شمار می‌رود. آنچه در شیوه‌های حل اختلاف باید مورد توجه قرار گیرد، سرعت پایان دادن به اختلاف است، زیرا آثار ، ویرانی‌ها، ناامنی‌ها و اضطرابی که شروع جنگ و نزاع به همراه دارد، در ادامه جنگ و اختلاف بیش‌تر می شود. چنانچه اضطراب و ناامنی تداوم یابد، آثار ویرانگری بر روان انسان، آرامش و امنیت فکری، ذهنی جامعه خواهد گذاشت. این پی‌آمدهای نامطلوب و گسترده، همواره بیش از پیش متفکران و دانشوران را به جست‌وجوی شیوه‌های کارآمد حل اختلاف واداشته است. مسئله داوری و حل اختلاف در متن دین ، با روش‌های صلح‌آمیز نیز تأکید شده است.

 

برآمد تلاش عقلانی در وضع قوانین حقوقی با هدف حل مخاصمات و رفع منازعات جلوه‌گر گردیده است. تشکیل دادگاه‌های قضایی و ایجاد هیئت‌های داوری در سطوح مختلف، از اساسی‌ترین راه‌کارهای بشری با هدف برطرف نمودن نزاع و اختلافات است.

حکمیت از نظر دانش فقه (احکام شریعت) در جایگاهِ قضاوت و شئون حکومت تلقّی شده و با همان روی‌کرد خاص، مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است. تحقیقات فقهی انجام‌یافته تاکنون بر محور حکمیت از جامعیت خوبی برخوردار بوده است، البته پژوهش‌های فقهی، با همه امتیازات علمی که دارد، عموماً در فضای تاریخی موضوعات و گاهی با توجه به ظرف جغرافیایی آن‌ها شکل می‌گیرد. دور بودن و فاصله حوزه‌های فکری، پژوهشی در مقوله‌های دینی، از ماهیت فعلی برخی موضوعات، باعث جدایی محققان از ماهیت و شرایط کنونی برخی موضوعات شده و سبب گردیده است پژوهش در این‌گونه موضوعات با پیشینه موجود در بستر تاریخی محصور بماند و تغییرات و تطوّرات آن‌ها از ذهن و اندیشه محققان و اثر تحقیق دور بماند. این نوشتار با نظر به بایستگی نگاهی نو به حکمیت در کاوش‌های فقهی، حقوقی نگارش یافته است. نگاهی نو، متوقف بر شناخت ماهیت دقیق فعلی موضوع، و تطوّرات پدیدآمده در موضوع داوری است. از این رو شناخت داوری در مرحله نخست، تحولات آن در مرحله بعد و در نهایت نوپژوهی نسبت به داوری بررسی می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست

مقدمه 1

الف) بیان مسئله 3

ب) ضرورت انجام تحقیق 4

ج) اهداف تحقیق 5

چ) سوالات تحقیق 5

هـ) فرضیه های تحقیق 6

د) روش تحقیق 7

و) مرور ادبیات و سوابق مربوطه 7

ه) ساختار تحقیق 8

 

فصل اول: کلیات 9

مفهوم، سیر تاریخی، مستندات و محاسن و معایب داوری 10

مبحث اول: مفهوم داوری 10

     گفتار اول: مفهوم لغوی داوری 10

     گفتار دوم: مفهوم اصطلاحی داوری 12

          بند اول: مفهوم داوری از نظر فقه عامه و امامیه 12

          بند دوم: مفهوم داوری در حقوق ایران 13

مبحث دوم: سیر تاریخی داوری در فقه و حقوق 15

     گفتار اول: سیر تاریخی داوری در فقه 15

     گفتار دوم: سیر تاریخی داوری در حقوق ایران 18

مبحث سوم: مستندات داوری 20

     گفتار اول: مستندات داوری در فقه عامه و امامیه 20

     گفتار دوم: مستندات داوری در حقوق ایران 24

مبحث چهارم: محسان و معایب داوری 28

     گفتار اول: محاسن داوری 28

     گفتار دوم: معایب داوری 30

 

فصل دوم: شرایط و صفات داور و داوری از منظر فقه و حقوق 35

مبحث اول: شرایط و صفات داور 36

     گفتار اول: شرایط و سفات داور از نظر فقه عامه و امامیه 36

          بند اول: صفات مختص داوران 38

          بند دوم: بلوغ 39

          بند سوم: عقل 41

          بند چهارم ایمان 41

          بند پنجم: عدالت 46

          بند ششم: علم 51

          بند هفتم: اجتهاد 56

          بند هشتم: ذکورت 58

          بند نهم: کتابت 62

          بند دهم: طهارت مولد 62

          بند یازدهم: اعلم بودن در بلد 62

          بند دوازدهم: بصر 63

     گفتار دوم: شرایط و صفات داور در حقوق ایران 63

          بند اول: شرایط داور 64

          بند دوم: ممنوعیت های داور 64

مبحث دوم: شرایط داوری 65

     گفتار اول: شرایط داوری از نظر فقه 65

     گفتار دوم: شرایط داوری در حقوق 70

          بند اول: قرارداد و موافقت نامه داوری 70

          بند دوم: عدم توافق طرفین در تعیین داور 70

          بند سوم: عدم توافق طرفین در تعیین جانشین داور متوفی، محجور یا مستعفی 71

 

فصل سوم: مرجع، رسیدگی، ابلاغ و اجرای رأی داوری 72

مبحث اول: مرجع داوری 73

     گفتار اول: مرجع داوری از نظر فقه عامه و امامیه 74

     گفتار دوم: مرجع داوری در حقوق ایران 74

          بند اول: واگذاری صریح طرفین 74

          بند دوم: چگونگی تعیین داور 75

          بند سوم: تعیین داور توسط اصحاب دعوا 75

          بند چهارم: تعیین داور توسط شخص ثالث 76

          بند پنجم: تعیین داور توسط دادگاه 78

          بند ششم: تعیین جانشین داور ممتنع 78

          بند هفتم: خودداری شخص ثالث از تعیین داور 79

          بند هشتم: تعیین داور به قید قرعه توسط دادگاه 79

مبحث دوم: رسیدگی و صدور رای داوری 81

     گفتار اول: رسیدگی داوری 81

     گفتار دوم: صدور رای توسط داور 82

          بند اول: اعتراض به رای داور 84

مبحث سوم: ابلاغ رای داور و اجرای آن 87

     گفتار اول: ابلاغ رای  داور 87

          بند اول: آثار رای 87

          بند دوم: بررسی توان اثباتی 88

          بند سوم: فراغ داور 88

          بند چهارم: توان اجرایی 89

     گفتار دوم: اجرای رای داور 89

 

فصل چهارم: بطلان و زوال داوری 91

مبحث اول: بطلان و زوال داوری 92

     گفتار اول: بطلان داوری 92

     گفتار دوم: زوال داوری 93

          بند اول: توافق طرفین بر لغو داوری 93

          بند دوم: فوت یا حجر یکی از طرفین 93

          بند سوم: عدم تمایل داور به رسیدگی یا عدم امکان نظر برای داور 94

          بند چهارم: عدم صدور رای در مدت تعیین شده برای داوری 94

          بند پنجم: صدور حکم به بطلان رای داور 94

          بند ششم: زوال دعوا 94

          بند هفتم: انتقال موضوع داوری 95

نتیجه گیری 96

منابع 100

 

 

عناصر و ابعاد مدیریت دانش در سازمان های دولتی و روشهای دانش آفرینی در آنها

عناصر و ابعاد مدیریت دانش در سازمان های دولتی و روشهای دانش آفرینی در آنها پایان نامه با موضوع مدیریت دانش دانلود پایان نامه مدیریت دانش پایان نامه مدیریت دانش doc موضوع پایان نامه مدیریت دانش مدیریت دانش در سازمان…

روشهای برخورد امام على (ع)و پیامبر(ص) با مخالفان

روشهای برخورد امام على (ع)و پیامبر(ص) با مخالفان پیامبر(ص) امام على (ع) هدایت الهى رحمت پایه و اساس هدایت الهى دانلود روشهای برخورد امام على (ع)و پیامبر(ص) با مخالفان سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در…

پیشینه تحقیق و مبانی نظری در مورد مهارت های زندگی

پیشینه تحقیق و مبانی نظری در مورد مهارت های زندگی فصل دوم پایان نامه مهارت های زندگی مبانی نظری مهارت های زندگی پیشینه تحقیق مهارت های زندگی پیشینه داخلی مهارت های زندگی پیشینه خارجی مهارت های زندگی پیشینه پژوهش مهارت…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق صنعت بیمه 64 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق صنعت بیمه 64 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه صنعت بیمه مبانی نظری صنعت بیمه پیشینه تحقیق صنعت بیمه پیشینه داخلی صنعت بیمه پیشینه خارجی صنعت بیمه پیشینه پژوهش صنعت بیمه پیشینه نظری…

ادبیات نظری و پیشینه تجربی اخلاق کار

ادبیات نظری و پیشینه تجربی اخلاق کار کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه اخلاق کار مبانی نظری اخلاق کار پیشینه تحقیق اخلاق کار پیشینه داخلی اخلاق کار پیشینه خارجی اخلاق کار پیشینه پژوهش اخلاق کار پیشینه نظری اخلاق کار ادبیات…

عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در دانشگاه علوم پزشکی تهران

عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در دانشگاه علوم پزشکی تهران مدیریت دانش در دانشگاه تهران وضعیت مدیریت دانش در دانشگاه علوم پزشکی تهران استقرار مدیریت دانش در دانشگاه علوم پزشکی تهران عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در دانشگاه…

پاورپوینت بودجه بندی سرمایه ای و تجزیه و تحلیل قیمت تمام شده

پاورپوینت بودجه بندی سرمایه ای و تجزیه و تحلیل قیمت تمام شده پاورپوینت بودجه بندی سرمایه ای و تجزیه و تحلیل قیمت تمام شده بودجه بندی سرمایه ای و تجزیه و تحلیل قیمت تمام شده تعریف بودجه بندی سرمایه ای…

روشهای جبران خسارت در کنوانسیون بین المللی کالا

روشهای جبران خسارت در کنوانسیون بین المللی کالا شیوه جبران خسارت جبران خسارت در حقوق بین الملل روشهای جبران خسارت در بیع بین الملل روشهای جبران خسارت در مسئولیت مدنی جبران خسارت در کنوانسیون بیع بین المللی کالا شیوه های…

ﺑﺮرﺳﯽ رﻓﺘﺎر ﻟﺮزه ای رﯾﺰﺷﻤﻊ ﻫﺎ

ﺑﺮرﺳﯽ رﻓﺘﺎر ﻟﺮزه ای رﯾﺰﺷﻤﻊ ﻫﺎ رفتار ریزشمع رﻓﺘﺎر ﻟﺮزه ای روش اجزای محدود بارگذاری دینامیکی رﻓﺘﺎر ﻟﺮزه ای رﯾﺰﺷﻤﻊ ﺑﺮرﺳﯽ رﻓﺘﺎر ﻟﺮزه ای رﯾﺰﺷﻤﻊ ﻫﺎ رفتن به سایت اصلی ﺑﺮرﺳﯽ رﻓﺘﺎر ﻟﺮزه ای رﯾﺰﺷﻤﻊ ﻫﺎ   خلاصه ریزشمع ها،…

بررسی فرآیند تهیه و اجرا طرح های ساختاری راهبردی

بررسی فرآیند تهیه و اجرا طرح های ساختاری راهبردی طرح های ساختاری راهبردی طرح های تفصیلی منطقه 9 تهران روند تهیه و اجرا طرح های ساختاری راهبردی منطقه 9 تهران شرح خدمات طرح های ساختاری راهبردی نمونه طرح ساختاری راهبردی…

پاورپوينت طرح توجیهی کمپوت کنسانتره

پاورپوينت طرح توجیهی کمپوت کنسانتره پاورپوينت کمپوت کنسانتره دانلود پاورپوينت طرح توجیهی کمپوت کنسانتره پاورپوينت در مورد طرح توجیهی کمپوت کنسانتره رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوينت طرح توجیهی کمپوت کنسانتره جهت رشته کشاورزي در قالب 45 اسلايد و با…

پاورپوینت تکنیک های روانی رسانه و خبر

پاورپوینت تکنیک های روانی رسانه و خبر پاورپوینت درباره ی رسانه پاورپوینت درباره ی خبر پاورپوینت درباره اخبار پاورپوینت تکنیک های روانی رسانه دانلود پاورپوینت تکنیک های روانی رسانه و خبر رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تکنیک های روانی…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ​​​​​​​مهارت های مقابله با استرس 79 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ​​​​​​​مهارت های مقابله با استرس 79 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه ​​​​​​​مهارت های مقابله با استرس مبانی نظری ​​​​​​​مهارت های مقابله با استرس پیشینه تحقیق ​​​​​​​مهارت های مقابله با استرس پیشینه پژوهش…

دانلود پاورپوینت تمرین آخر درس اول کتاب کار انگلیسی هشتم

دانلود پاورپوینت تمرین آخر درس اول کتاب کار انگلیسی هشتم دانلود پاورپوینت تمرین آخر درس اول کتاب کار انگلیسی هشتم پاورپوینت تمرین آخر درس اول کتاب کار انگلیسی هشتم دانلود پاورپوینت تمرین کتاب کار انگلیسی هشتم دانلود پاورپوینت کتاب کار…

دانلود پاورپوینت انواع حافظه

دانلود پاورپوینت انواع حافظه پاورپوینت انواع حافظه پاورپوینت انواع حافظه کامپیوتر پاورپوینت تقسیم بندی حافظه رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت انواع حافظه  جهت رشته IT  در قالب 39 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و…

پرسشنامه سبک های اسنادی پترسون و سلیگمن با روایی و پایایی

پرسشنامه سبک های اسنادی پترسون و سلیگمن با روایی و پایایی کلمات کلیدی : پرسشنامه سبک های اسنادی پرسشنامه سبک های اسنادی پترسون نحوه نمره گذاری پرسشنامه سبک های اسنادی پرسشنامه سبک اسناد نوجوانان پرسشنامه سبک های اسنادی پترسون پرسشنامه…

پیشینه ارائه الگوریتمی تطبیقی مبتنی بر پیش بینی اشکال با استفاده از مدلهای هزینه احتمالی برای زمانبندی در سیستم های رایانش ابری

پیشینه ارائه الگوریتمی تطبیقی مبتنی بر پیش بینی اشکال با استفاده از مدلهای هزینه احتمالی برای زمانبندی در سیستم های رایانش ابری زمانبندی در ابر زمانبندی در رایانش ابری تخصیص منابع در رایانش ابری پیشینه زمانبندی در محاسبات ابری پیشینه…

پاورپوینت فصل سوم کتاب سیستم های اطلاعاتی حسابداری تألیف دکتر مهدی مرادی و نعیمه بیات

پاورپوینت فصل سوم کتاب سیستم های اطلاعاتی حسابداری تألیف دکتر مهدی مرادی و نعیمه بیات پاورپوینت فصل سوم کتاب سیستم های اطلاعاتی حسابداری تألیف دکتر مهدی مرادی و نعیمه بیات با عنوان مروری بر پردازش اطلاعات و سیستم های برنامه…

انقلاب اسلامی و نهضت مشروطیت

انقلاب اسلامی و نهضت مشروطیت نهضت مشروطیت انقلاب اسلامی ایران دانلود مقاله انقلاب اسلامی و نهضت مشروطیت بررسی شرایط اجتماعی سیاسی ایران و جهان در دوران منتهی به مشروطیت بررسی نقش اقشار مختلف در جریان منتهی به مشروطیت تفاوتهای ماهوی…

تقسیم بندی اتصالات سازه های فولادی طبق آیین نامه ها و مقررات

تقسیم بندی اتصالات سازه های فولادی طبق آیین نامه ها و مقررات سازه اتصالات سازه های فولادی تقسیم بندی اتصالات سازه های فولادی تقسیم بندی اتصالات سازه های فولادی طبق آیین نامه ها و مقررات دانلود مقاله اتصالات سازه های…

مقاله ترجمه شده رشته کامپیوتر با عنوان داده کاوی جهانی: مطالعه تجربی از روند فعلی پیش بینی آینده و انتشار فناوری

مقاله ترجمه شده رشته کامپیوتر با عنوان داده کاوی جهانی: مطالعه تجربی از روند فعلی پیش بینی آینده و انتشار فناوری داده کاوی داده کاوی جهانی داده کاوی سازمانی نوآوری های فناوری داده کاوی مطالعه تجربی از روند فعلی پیش…

مبانی نظری توسعه زنجیره تامین طبق مدل های ترکیبی ناب و چابک

مبانی نظری توسعه زنجیره تامین طبق مدل های ترکیبی ناب و چابک کلمات کلیدی : زنجیره تامین ناب زنجیره تامین چابک توسعه زنجیره تامین استراتژی های زنجیره تامین ناب استراتژی های زنجیره تامین چابک ویژگی های زنجیره تامین در الگوهای…

پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه هویت سازمانی

پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه هویت سازمانی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه هویت سازمانی مبانی نظری هویت سازمانی پیشینه تحقیق هویت سازمانی پیشینه داخلی هویت سازمانی پیشینه خارجی هویت سازمانی پیشینه پژوهش هویت سازمانی پیشینه نظری…

بررسی رويکرد حقوق ايران و فقه اماميه به تفويض حق طلاق و ذکر آراء و اقوال مذاهب چهارگانه فقهی عامّه و حقوق مصر

بررسی رويکرد حقوق ايران و فقه اماميه به تفويض حق طلاق و ذکر آراء و اقوال مذاهب چهارگانه فقهی عامّه و حقوق مصر تفویض در طلاق به زوجه تفویض حق طلاق به زن تفویض حق طلاق وکالت زوجه در طلاق…

پاورپوینت چاقی کودکی و نوجوانی

پاورپوینت چاقی کودکی و نوجوانی پاورپوینت چاقی کودکان دبستانی پاورپوینت چاقی کودک پاورپوینت چاقی کودکان در ایران پاورپوینت چاقی کودکان ppt پاورپوینت درمان چاقی نوجوانان رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت چاقی کودکی و نوجوانی جهت رشته تغذیه در قالب…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *